Chương 5: Chiếc USB ở lễ trao học bổng

Ba ngày sau, hội trường lớn của Đại học Quang Hải chật kín hàng nghìn người trong lễ trao học bổng xuất sắc. Ban giám hiệu, đại diện các doanh nghiệp tài trợ và sinh viên ưu tú các khoa đều có mặt. Tôi chọn bộ vest nữ màu trắng ngà, búi tóc cao gọn gàng, bước vào với dáng vẻ người đi dự tiệc chứ chẳng phải đi đòi nợ.

Trên bục danh dự, cô Tiết diện áo dài đỏ rực, tươi cười với các vị đại biểu. Nghiêm Phong khoác bộ vest đen rộng thùng thình, tóc bóng lộn keo, đứng chờ nhận giải với bộ mặt vênh lên tận trời. Thấy tôi ngồi xuống hàng ghế khán giả, anh ta còn liếc sang đầy đắc ý. Tôi mỉm cười đáp lại: cứ hưởng nốt chút hào quang ngắn ngủi đi, vị lớp phó ưu tú.

Buổi lễ mở đầu bằng những bài phát biểu dài dòng đến buồn ngủ. Rồi thời khắc quan trọng nhất cũng tới. Thầy hiệu phó bước lên bục, cầm tờ danh sách đọc to.

“Sau đây, đại diện khoa kinh tế, sinh viên xuất sắc toàn diện, tấm gương sáng về nỗ lực học tập lẫn đạo đức phong trào, xin mời em Nghiêm Phong lên nhận giải.”

Tiếng vỗ tay thưa thớt rơi từ khán đài. Hẳn nhiều sinh viên trong khoa biết thực lực của Nghiêm Phong, nhưng không ai dám hé lời. Anh ta chỉnh cà vạt, sải bước tự tin lên sân khấu, còn cô Tiết đứng cạnh nhìn anh ta đầy tự hào như nhìn con ruột. Thầy hiệu phó vừa toan trao tấm bảng học bổng hai vạn tệ thì một giọng trong trẻo, rành mạch vang lên cắt ngang sự trang trọng.

“Khoan đã.”

Cả hội trường hàng nghìn người lập tức im phăng phắc. Hàng nghìn cặp mắt cùng quay lại nhìn tôi, người đang chậm rãi đứng lên giữa hàng ghế đầu.

“Nhã Thi, em làm cái trò gì vậy? Ngồi xuống ngay!”

Cô Tiết biến sắc, hoảng hốt gắt qua micro. Tôi mặc kệ, thong thả bước trên lối đi giữa hội trường, tiến thẳng lên sân khấu.

“Kính thưa ban giám hiệu và các vị đại biểu, em là Ngụy Nhã Thi, sinh viên khoa kinh tế. Em có một thắc mắc nhỏ xin được hỏi hội đồng xét duyệt học bổng.”

Thầy hiệu phó nhíu mày nhưng vẫn giữ phép lịch sự.

“Em sinh viên, đây là buổi lễ trang trọng. Có thắc mắc thì em phản ánh sau.”

“Để sau thì tiền tài trợ của các doanh nghiệp ở đây sẽ chảy vào túi một kẻ lừa đảo mất, thưa thầy.”

Tôi đáp bình thản; giọng tôi, qua loa, vang rõ từng chữ trong hội trường lặng ngắt. Cả khán phòng ồ lên. Mấy vị đại diện doanh nghiệp ở hàng ghế VIP bắt đầu thì thầm, cau mày khó chịu. Mặt Nghiêm Phong trắng bệch, anh ta chỉ tay vào tôi, lắp bắp.

“Cậu ghen vì không được học bổng nên ra đây phá đám đúng không? Bảo vệ đâu, lôi cô ta ra ngoài!”

“Ghen tỵ với anh?”

Tôi bật cười, bước hẳn lên bục, đối diện thẳng Nghiêm Phong và cô Tiết.

“Tôi ghen tỵ với GPA hai phẩy tám của anh, hay với kỹ năng chép phao điêu luyện của anh?”

“Em ngậm miệng lại!”

Cô Tiết lao tới định giật micro, nhưng tôi nhanh hơn: rút USB trong túi, cắm vào máy tính điều khiển màn hình LED khổng lồ sau lưng họ. Vài cú click, hội trường tối sầm rồi màn hình bật sáng. Đoạn video Nghiêm Phong chép phao trong phòng thi vĩ mô chạy ở độ phân giải bốn K, cận cảnh từng nét chữ trên tờ phao và từng cử chỉ lén lút. Tôi còn chèn thêm bảng điểm GPA lẹt đẹt của anh ta ngay cạnh cho dễ so sánh.

“Đây là tấm gương nỗ lực học tập khoa kinh tế vừa tuyên dương đấy ư?”

Tôi cầm micro, giọng châm biếm tột độ.

“Một kẻ gian lận thi cử, điểm dưới mức trung bình khá, lại vượt hàng chục sinh viên xuất sắc để đứng đầu danh sách nhận học bổng.”

Hội trường như nổ tung, tiếng la ó phản đối dội lên từ mọi dãy ghế.

“Trời đất, gian lận mà vẫn có học bổng. Hèn gì điểm vĩ mô của cậu ta tăng vọt!”

“Quá đáng thật, thế này là cướp công sức người khác rồi!”

Nghiêm Phong đứng chết trân trên sân khấu, hai chân run đến mức suýt khuỵu, nhìn chằm chằm màn hình mà không nói được lời nào biện hộ. Cô Tiết cuống cuồng lao tới, toan giật phích cắm máy tính, nhưng tay tôi đã kịp chắn ngang.

“Cô Tiết đừng vội, phim hay vẫn còn ở phía sau.”

Tôi mỉm cười, chuyển slide. Lần này, màn hình khổng lồ hiện hàng loạt ảnh chụp sao kê của cô Tiết, những khoản từ mẹ Nghiêm Phong được bôi đỏ chói, ngày tháng khớp đúng từng đợt xét học bổng.

“Và đây, thưa quý vị.”

Tôi tuyên bố rành rọt.

“Đây chính là lời giải cho câu hỏi vì sao một kẻ gian lận lại hóa sinh viên ưu tú. Mười lăm nghìn tệ là giá mua đứt đạo đức của một cố vấn học tập. Cô Tiết đã dùng quyền gạch tên những sinh viên xứng đáng để mở đường cho kẻ đút lót mình.”

Sắc mặt cô Tiết không còn là trắng bệch nữa mà xám ngoét như người chết. Bà lùi vài bước, môi run rẩy.

“Không, không phải. Đây là vu khống, là ảnh ghép!”

“Có phải ảnh ghép hay không thì cơ quan điều tra và ngân hàng sẽ làm rõ.”

Tôi đáp lạnh lùng.

“Cô Tiết, cô từng bảo tôi thiếu đạo đức. Vậy nhận hối lộ, ăn chặn tiền tài trợ của doanh nghiệp, giẫm đạp lên sự công bằng của môi trường giáo dục thì gọi là gì đây?”

Thầy hiệu trưởng, nãy giờ ngồi im ở hàng ghế đầu, cuối cùng cũng đứng dậy, mặt đỏ bừng vì giận. Đây là vụ bê bối chấn động, một cái tát giáng thẳng vào ban giám hiệu ngay trước mặt các nhà tài trợ.

“Tắt màn hình đi! Bảo vệ giữ cô Tiết và sinh viên Nghiêm Phong lại, gọi ngay phòng thanh tra và công an đến làm việc!”

Nghe hai chữ công an, cô Tiết đổ gục. Bà khuỵu xuống sàn sân khấu, ôm mặt khóc gào. Nghiêm Phong đờ đẫn như người mất hồn, chiếc cà vạt bóng lộn giờ như thòng lọng siết cổ. Tôi rút USB, thong thả cất đi, bước xuống khỏi bục. Hàng nghìn ánh mắt dõi theo, không còn nghi ngờ hay phán xét, chỉ còn kinh ngạc lẫn kính sợ. Tôi đã nói rồi: hai vạn tệ ấy tôi không cần, nhưng ai dám cướp đồ của tôi, dù một lọ kem hay một danh hiệu, đều phải trả giá đắt gấp trăm lần.

Vụ việc tại hội trường hôm ấy hóa thành cơn địa chấn, lật tung mọi góc khuất mục ruỗng của khoa kinh tế. Ngay chiều đó công an vào cuộc dựa trên chứng cứ tôi cung cấp; cộng thêm camera an ninh và sao kê ngân hàng do cơ quan điều tra lấy, cô Tiết cùng mẹ Nghiêm Phong hết đường chối. Đường dây chạy chọt của vị cố vấn không dừng ở vài suất học bổng: bà còn móc nối mấy giảng viên sa đọa để nâng điểm, bán đề thi, xén tiền trợ cấp của sinh viên nghèo. Nghiêm trọng đến mức Bộ Giáo dục phải cử đoàn thanh tra xuống làm việc trực tiếp với nhà trường.

Ba ngày sau, tờ thông báo kỷ luật đỏ chói được dán giữa sảnh tòa hành chính. Cô Tiết bị cách hết chức vụ, khai trừ khỏi Đảng, và bị công an khởi tố hình sự vì nhận hối lộ, lợi dụng chức vụ quyền hạn. Mười lăm nghìn tệ mua đạo đức của bà đổi lại một bản án tù đang chờ phía trước và sự nghiệp giáo dục chấm dứt vĩnh viễn. Nghiêm Phong, vị lớp phó ưu tú hôm nào, thành nỗi nhục cả trường; vì gian lận thi cử có tổ chức, lại dính trực tiếp vụ hối lộ của mẹ, anh ta bị buộc thôi học ngay lập tức.

Ngày Nghiêm Phong kéo vali rời ký túc xá nam, chẳng ai ra tiễn. Đám từng nâng bi anh ta giờ tránh như tránh bệnh hủi. Nghe nói bước ra khỏi cổng trường, anh ta gục xuống ôm mặt khóc, nhưng nước mắt muộn màng không đổi lại được tương lai chính tay anh ta cùng mẹ đã đập nát.

Còn đóa bạch liên hoa Lệ Chi thì sao? Sau khi bị vạch mặt công khai vì vụ ăn cắp hũ Lost O, cô ta nổi tiếng theo hướng tệ hại nhất. Dù đã sang phòng khác, đi đâu cũng bị chỉ trỏ, mỉa mai. Những người từng bênh vực cũng quay lưng, vì chẳng ai muốn kết bạn với kẻ tay hay táy máy lại thích đóng nạn nhân. Chịu không nổi áp lực dư luận và sự cô lập, thêm mẹ ở quê cứ gọi điện chửi vì món nợ tám nghìn năm trăm tệ, Lệ Chi làm đơn bảo lưu kết quả học rồi lặng lẽ thu dọn hành lý về quê. Từ đó, Đại học Quang Hải không còn ai thấy bóng cô ta.

Một chiều cuối tuần nắng đẹp, tôi ngồi ở quán cà phê quen trong khuôn viên trường, thong thả nhấp ngụm trà Earl Grey. Phùng Uyển ngồi đối diện, vừa khuấy ly sinh tố vừa nhìn tôi đầy ngưỡng mộ.

“Nhã Thi, cậu đúng là thần tượng của tớ. Chưa đầy một tháng mà cậu dọn sạch từ trà xanh, đàn ông giả hiệp sĩ đến cả giáo viên biến chất. Giờ trong khoa, ai nghe tên cậu cũng phải nể vài phần.”

Sầm Tuệ ngồi bên cạnh rụt rè gật đầu, không còn vẻ thánh mẫu mù quáng như trước.

“Đúng đó. Tớ xin lỗi vì lúc trước không hiểu chuyện mà trách lầm cậu. Giờ tớ mới biết lòng tốt đặt sai chỗ chỉ là tiếp tay cho kẻ xấu.”

Tôi mỉm cười, đẩy đĩa bánh macaron sang cho hai người. Hai cô vừa khen vừa xin lỗi mà tôi chỉ nhún vai; dọn rác chẳng có gì đáng tự hào, chỉ là rác bám lên người thì phải quét.

“Không sao, bài học nào cũng phải trả học phí. Lần sau, trước khi thương xót ai, hãy dùng đầu óc phân tích thay vì dùng trái tim cảm nhận.”

“À đúng rồi!”

Phùng Uyển sực nhớ, hào hứng hỏi.

“Sáng nay nhà trường công bố lại danh sách học bổng, cậu đứng chễm chệ top một, hai vạn tệ lận! Cậu định khao tụi tớ ở đâu?”

Tôi bật cười, lắc đầu.

“Tớ từ chối nhận khoản tiền đó rồi.”

“Hả? Tại sao?”

Cả hai đồng thanh kêu lên. Tôi quay nhìn ra cửa sổ, nơi những tán lá bàng khẽ rung trong gió.

“Tớ nói rồi, tớ không thiếu tiền, tớ cần sự công bằng. Tớ đã đề nghị ban giám hiệu chuyển toàn bộ hai vạn tệ vào quỹ hỗ trợ sinh viên nghèo vượt khó của trường, với điều kiện danh sách nhận hỗ trợ phải công khai, minh bạch, hội sinh viên giám sát.”

Phùng Uyển chớp mắt rồi giơ ngón cái.

“Nhã Thi, cậu chơi lớn thật. Thế này thì bọn họ tâm phục khẩu phục sát đất rồi.”

Tôi nhếch môi, ánh mắt tĩnh lặng.

“Thế giới này vốn thực tế. Người ta hay cầm cái mác nghèo, yếu thế ra đòi nhượng bộ, cầm đạo đức giả ra ép người khác hy sinh quyền lợi. Nhưng họ quên rằng tôn trọng và lòng tốt không phải thứ để đòi hỏi hay tống tiền. Muốn được tôn trọng thì phải tự trọng. Còn ai chọn sống ký sinh, giẫm lên người khác để leo lên thì đừng trách khi ánh sáng sự thật thiêu rụi.”

Tôi là Ngụy Nhã Thi. Tôi không phải người tốt theo định nghĩa của lũ đạo đức giả, nhưng với kẻ dám đem sự giả tạo ra chọc tôi, tôi tuyệt đối là cơn ác mộng tệ nhất. Chuyện đã khép lại, đời sinh viên của tôi quay về nhịp yên bình. Tối nay có lẽ tôi sẽ bóc thêm một hũ Lost O mới. Đánh bại phản diện tốn khá nhiều năng lượng, mà nhan sắc thì luôn là thứ đáng đầu tư nhất.