Chương 5: Cú deepfake và cái kết của trà xanh

Phòng 404 sống trong những ngày huy hoàng nhất lịch sử sinh viên. Khoản bồi thường một nghìn hai trăm năm mươi tệ được Mạnh Băng quy hoạch rõ ràng: năm trăm tệ mua lẩu tự sôi đủ vị. Ba trăm tệ mua snack nhập khẩu, phần còn lại đầu tư cho một khóa “nghệ thuật cà khịa và phòng chống trà xanh” do tôi tự biên soạn và đứng lớp.

Giang Uyển như bốc hơi khỏi thế giới: không còn lượn lờ trước cửa, không còn tiếng gõ cửa xin đểu, trên giảng đường cũng rúc vào góc khuất nhất, đeo khẩu trang kín mít, cố thu mình nhỏ lại hết cỡ. Còn đám lốp dự phòng, sau cái phen bị Tiết Nghiêm lột mặt nạ giữa hành lang, cũng lặng lẽ tan hàng; riêng Khúc Vỹ, hễ trông thấy ả từ xa là lập tức rẽ sang lối khác, sợ bị đòi nợ như sợ dịch.

Nhưng chính cái sự yên ắng ấy lại khiến tôi gai gai sống lưng — một con rắn độc bị đánh đau chẳng bao giờ chịu bỏ đi, nó chỉ cuộn mình lại chờ cú đớp chí mạng.

Linh cảm của tôi đã đúng. Thứ Sáu, ngày trao học bổng “Ngôi Sao Sáng” — học bổng danh giá nhất, trị giá năm mươi nghìn tệ, dành cho sinh viên thành tích xuất sắc và hoạt động phong trào nổi bật. Tiết Nghiêm dĩ nhiên là ứng viên sáng giá nhất, nhưng điều khiến cả trường ngã ngửa là tên tôi. Một đứa sinh viên nghèo, học lực chỉ mức khá, thành tích phong trào duy nhất là làm đại tỷ phòng 404 — lại chễm chệ trong danh sách đề cử rút gọn ba người cuối.

“Trời đất, mày làm gì mà lọt vào đây vậy? Hối lộ hội đồng bằng lẩu tự sôi à?” Mạnh Băng há hốc. Tôi cũng hoang mang: tôi còn chẳng biết trên đời có cái học bổng này, nộp hồ sơ lúc nào. Đới Mộc lo lắng kéo tay tôi: “Hay có ai cố tình chơi khăm cậu?” Câu ấy như tia chớp xẹt qua đầu tôi. Chơi khăm — ai rảnh làm giả hồ sơ đẩy tôi vào danh sách đề cử danh giá này? Trừ khi. . . Tôi liếc quanh hội trường.

Góc xa, Giang Uyển đang đứng nói chuyện với một nam sinh lạ, váy trắng tinh khôi, tóc tết hai bên ngây thơ, mà nụ cười trên môi lại nham hiểm khó tả. Thấy tôi nhìn, ả không né mà còn nhếch mép khiêu khích.

Chưa kịp lại gần, loa đã gọi các ứng viên lên thuyết trình vòng cuối. Tôi đành bước lên bục với một bụng nghi hoặc. Hội đồng gồm thầy hiệu trưởng, các trưởng khoa và đại diện nhà tài trợ. Tiết Nghiêm cùng một nữ sinh khoa Kinh tế đã trình bày xuất sắc. Đến lượt tôi, tôi hít sâu, bắt đầu bài thuyết trình về “dự án truyền thông sáng tạo nâng cao ý thức bảo vệ môi trường ký túc xá” — một chủ đề tôi tự bịa trong năm phút trước khi lên.

Nhưng vừa mở miệng, màn hình chiếu sau lưng tôi bỗng chớp tắt liên hồi rồi hiện lên một đoạn video quay lén: trong đó tôi đang đứng trước cửa phòng 404. Tay cầm một xấp tiền dày cộp, cười nói hớn hở với một nam sinh. Chính là thư ký của hội đồng xét duyệt. “Cảm ơn anh nhé, số tiền này coi như quà mọn, anh nhớ lo cho em lọt vào danh sách đề cử đấy.” Giọng tôi trong video vang lên rõ mồn một.

Cả hội trường ồ lên, tiếng xì xầm nổi như ong vỡ tổ: “Mua bán học bổng trắng trợn thế sao?” “Thảo nào thành tích lẹt đẹt mà được đề cử, hóa ra dùng tiền mua.” Tôi đứng chết chân, đầu óc trống rỗng. Video đó là giả, tôi chưa bao giờ gặp tên thư ký, cũng chưa bao giờ có một xấp tiền dày như thế. Đây là deepfake. Tôi quay phắt nhìn Giang Uyển — ả đang che miệng làm bộ kinh hoàng, nhưng đáy mắt ngập hả hê đắc thắng.

Ả đã dùng deepfake dựng đoạn video này để bôi nhọ tôi, khiến tôi bị đuổi học, trả thù cho những nhục nhã tuần trước. Thầy hiệu trưởng đập bàn, mặt đỏ gay, chỉ thẳng vào tôi: “Em giải thích thế nào về đoạn video này? Mua bán danh hiệu, làm hoen ố thanh danh của trường, tôi sẽ lập tức đình chỉ học tập của em, chờ hội đồng kỷ luật xử lý.” “Thầy ơi, video này là giả, em bị vu khống!” Tôi cố giải thích. Nhưng giọng chìm nghỉm trong tiếng la ó.

“Đồ dối trá, bằng chứng rành rành còn chối!” Giang Uyển từ dưới hét lên châm dầu vào lửa. “Thầy hiệu trưởng, loại sinh viên đạo đức suy đồi này không xứng, đề nghị đuổi học ngay.” Đám đông hùa theo hô “Đuổi học!”.

“Đủ rồi.” Một giọng trầm ấm cắt ngang sự hỗn loạn. Tiết Nghiêm bước lên bục, khuôn mặt lạnh như tạc tượng, cầm micro, ánh mắt quét qua hội trường khiến tất cả im bặt. “Thưa thầy hiệu trưởng, đoạn video này quả thực là giả.” Cậu ta rút chiếc USB cắm vào máy, màn hình hiện lên giao diện một phần mềm phân tích video chuyên nghiệp.

“Đây là phần mềm phát hiện deepfake mới nhất do khoa Công nghệ thông tin trường ta nghiên cứu. Các thầy cô có thể thấy các điểm ảnh trên khuôn mặt bạn nữ trong video sai lệch rõ rệt so với chuyển động cơ mặt; giọng nói cũng đã qua xử lý AI, tần số âm thanh không khớp với môi trường.” Cậu ta click chuột. Khuôn mặt tôi trong video lập tức bị bóc tách, lộ ra gương mặt thật của một người phụ nữ được thuê đóng giả.

“Và đây,” Tiết Nghiêm tiếp, “là đoạn camera an ninh hành lang khu nhà C, nơi được cho là diễn ra cuộc giao dịch, lúc hai giờ chiều hôm qua. Nhưng theo camera, người đứng đưa phong bì cho anh thư ký không phải bạn nữ này, mà là—” màn hình hiện lên hình ảnh rõ nét: kẻ đưa phong bì chẳng ai khác ngoài Giang Uyển. Cả hội trường nín thở, mọi ánh mắt đổ dồn về phía ả.

Giang Uyển há hốc, mặt cắt không còn giọt máu, lùi mấy bước định bỏ chạy thì bị Khúc Vỹ — kẻ từng là lốp dự phòng, giờ đứng ngay sau — tóm chặt cánh tay. “Chạy đi đâu? Cô lừa tôi chưa đủ, giờ còn lừa cả trường à?” Tiết Nghiêm nhìn ả.

Giọng lạnh như băng: “Giang Uyển, cậu nghĩ dùng deepfake là qua mặt được tất cả sao? Cậu quá ngu ngốc khi chọn khoa Công nghệ thông tin làm nơi múa rìu qua mắt thợ. Vu khống bạn học, lại còn hối lộ cán bộ nhà trường — tội này đủ để cậu bị đuổi học và chịu trách nhiệm trước pháp luật.”

Giang Uyển sụp xuống sàn khóc lóc cầu xin, nhưng đã quá muộn.

Thầy hiệu trưởng run rẩy chỉ tên thư ký đang lấm lét định chuồn: “Bảo vệ giữ cậu ta lại, đình chỉ công tác ngay, chờ cơ quan chức năng điều tra.” Rồi ánh mắt nảy lửa của ông chuyển sang Giang Uyển: “Còn em, Giang Uyển, đạo đức suy đồi, dùng thủ đoạn đê hèn bôi nhọ bạn học, lại hối lộ cán bộ nhà trường — đại học này không có chỗ cho loại sinh viên như em. Tôi tuyên bố đuổi học, hồ sơ chuyển thẳng sang đồn công an.” Lời tuyên như nhát búa tạ đập nát chút hy vọng cuối cùng.

Giang Uyển bò lết về phía bục, vươn tay định túm ống quần tôi: “Tớ sai rồi, tớ xin lỗi, cậu xin thầy cho tớ đi, tớ không thể bị đuổi học, bố mẹ tớ giết tớ mất, tớ đền gấp mười lần, xin cậu đấy.”

Tôi lùi một bước, khéo né bàn tay ả, khóe môi nhếch một nụ cười lạnh nhạt mà sát thương cực cao: “Đừng chạm vào tao, giày tao mới săn trên mạng hết năm mươi tệ đấy, làm bẩn lại bắt đền bây giờ. Lúc mày vung tiền thuê người dựng video deepfake hãm hại tao, sao không nghĩ đến hậu quả? Mày tưởng thế giới này là cái bếp ăn nhà mày, thích ăn trực thì ăn, thích hất đổ thì hất à? Trưởng thành rồi, làm sai thì tự đi mà trả giá, tao không phải mẹ mày mà đi dọn rác hộ.” Đám đông vỗ tay rào rào.

Tiếng chửi rủa mỉa mai Giang Uyển vang không ngớt. Khúc Vỹ khoanh tay bĩu môi khinh bỉ rồi quay lưng bỏ đi, chính thức chấm dứt sự nghiệp lốp dự phòng mù quáng. Bảo vệ hội trường xốc nách Giang Uyển lôi sềnh sệch ra ngoài, tiếng gào khóc nhỏ dần rồi mất hút sau cánh cửa lớn.

“Lớp trưởng, cảm ơn cậu nhé, hôm nay không có cậu tung chiêu chí mạng, chắc tôi bị đuổi học oan rồi.” Tôi cười tươi, chân thành nói.

Tiết Nghiêm đẩy gọng kính, khóe môi nhếch lên một nụ cười hiếm hoi mà cực kỳ sát gái: “Không có gì, tôi chỉ không chịu nổi việc có kẻ dám dùng cái công nghệ deepfake dởm đời đó để xúc phạm trí tuệ của khoa Công nghệ thông tin thôi. Với cả, tôi thấy phong cách đại tỷ của cậu cũng khá thú vị. Lần sau nấu lẩu tự sôi nhớ mở cửa sổ ra, mùi lẩu bò tê cay bay sang tận phòng tôi, làm tôi phải ăn mì tôm chay hai đêm liền đấy.” Nói xong cậu ta gật đầu chào rồi bước xuống, để tôi đứng ngớ ra ba giây.

Khoan đã, tên học bá lạnh lùng này vừa trêu tôi đấy à, hay đang đòi tiền bản quyền ngửi mùi lẩu? Dù sao thì cái món nợ ân tình hôm nay, chắc chắn tôi sẽ trả bằng một thùng lẩu tự sôi full topping đầy ú ụ — xem như hối lộ hợp pháp cho vị ân nhân mặt lạnh của phòng 404.

Ba ngày sau, quyết định đuổi học Giang Uyển được dán chình ình trên bảng tin toàn trường. Chiều ấy, ả lặng lẽ lê chiếc vali ra khỏi phòng 405; chẳng một bóng người đưa tiễn, chẳng một ánh nhìn thương hại. Mấy cô bạn cùng phòng cũ còn tranh thủ mở toang cửa sổ, xịt nước hoa khắp phòng như để tống khứ tà khí. Tôi, Mạnh Băng và Đới Mộc đứng tựa cửa 404, mỗi đứa thủ sẵn một que kem dưa hấu.

Vừa mút chụt chụt vừa khoát tay chào: “Đi đường bình an nhé nữ thần, về nhà nhớ bớt cái nết ăn trực lại, không lại bị người ta đánh cho sưng đầu gối thật đấy.” Mạnh Băng ném theo một câu cà khịa sắc lạnh. Giang Uyển khựng lại, quay đầu trừng mắt đầy thù hận nhưng chẳng dám ho he, cúi gằm mặt bước nhanh xuống cầu thang, biến mất vĩnh viễn khỏi quãng đời sinh viên của bọn tôi.

Tối đó, phòng 404 mở tiệc ăn mừng hoành tráng chưa từng có. Giữa nhà là một nồi lẩu điện thật sự — đã xin phép và được dì Quách đặc cách cho dùng một tối vì “thành tích diệt trừ sâu bọ”. Xung quanh ngập tràn thịt bò ba chỉ, tôm viên, thanh cua, rau nấm, bên cạnh là ba ly trà sữa full topping size L, đống snack nhập khẩu và đĩa chân gà ngâm xả tắc thơm lừng.

Đới Mộc nhúng miếng thịt bò vào nồi lẩu sôi sùng sục, nhắm mắt tận hưởng: “Trời ơi, cảm giác được ăn uống công khai, không phải giấu giếm, không sợ ai thò tay vào áo ngực cướp đồ, nó đúng là thiên đường.” Mạnh Băng nâng ly trà sữa cười ha hả: “Cạn ly vì sự tàn lụi của trà xanh! Cạn ly vì phòng 404 độc lập, tự do, no bụng!” Tôi cũng cụng ly với hai đứa bạn thân, cười tới chảy cả nước mắt.

Cuộc chiến với con nhỏ trà xanh vô tri cuối cùng cũng khép lại viên mãn. Hết rồi những màn kịch bạch liên hoa, hết rồi mấy cuốn sổ ghi nợ ăn trực; chỉ còn đọng lại tình bạn thật lòng và những nồi lẩu bốc khói nghi ngút. Sau này mỗi khi nhắc lại câu chuyện “cả ký túc xá giấu đồ ăn”, chúng tôi lại bò lăn ra cười — đó chắc chắn là một trong những kỷ niệm thanh xuân rực rỡ, vô tri mà cũng sảng khoái nhất đời tôi. Và quan trọng hơn cả: từ nay về sau, đồ ăn của tôi chỉ mình tôi mới có quyền làm cho nó béo lên.