Chương 2: Vụ trộm đề thi, đoạn camera và ván toán ở căn tin

“Cả lớp trật tự!”

Thầy Nghiêm đập xấp tài liệu xuống bục giảng, giận đến run giọng.

“Sáng nay văn phòng hiệu trưởng nhận được thư tố cáo nặc danh. Có học sinh lớp này tối qua đã đột nhập phòng lưu trữ đề thi của trường, trộm đề thi thử Toán và tiếng Anh của kỳ liên trường sắp tới, lại còn viết thư tình bôi nhọ danh dự một bạn khác.”

Cả lớp ồ lên. Trộm đề thi thử cao khảo là tội nặng: nhẹ thì bị đuổi, nặng thì án vào hồ sơ lý lịch cả đời, coi như tương lai tiêu tan. Dao Dao bỗng đứng phắt dậy, giọng nghẹn ngào.

Tôi nhìn quanh lớp. Có người cúi gằm giả vờ ôn bài, có người ngẩng cao cổ chờ xem trò vui, và có một ánh mắt ở bàn đầu đang sáng lên như vừa chốt xong một ván cược.

“Thầy Nghiêm, em nghĩ chắc có hiểu lầm. Nhưng tối qua lúc đi ngang văn phòng hiệu trưởng, em thấy một bóng người rất giống bạn Hạ Tri Vũ.”

Mọi ánh mắt đổ dồn về tôi. Tôi cười lạnh trong bụng. Hóa ra là trò này: chiêu vu oan cũ mèm nhưng cực hiệu nghiệm với học sinh nghèo không chỗ dựa như tôi.

“Hạ Tri Vũ, em có gì muốn nói không?”

“Em không làm.” Tôi đứng thẳng, giọng không gợn sóng.

“Không làm? Vậy cứ để các thầy kiểm tra hộc bàn là rõ!” Dao Dao vội chen vào, đáy mắt lóe tia đắc ý tàn nhẫn. Cô ta biết rõ trong hộc bàn tôi có gì.

Thầy Nghiêm gật đầu cho hai giám thị xuống chỗ tôi. Tôi không cản, lùi sang bên để họ lục. Giám thị lôi ra đúng xấp phong bì hồng mà tôi vừa chạm vào lúc đầu. Mở ra, bên trong không chỉ có mấy lá thư tình sến sẩm ký tên Hạ Tri Vũ gửi Tạ Hoài Cảnh mà còn kẹp ba tờ đề thi thử Toán đóng dấu đỏ bảo mật của nhà trường.

“Trời, đề thi thật kìa! Hạ Tri Vũ trộm đề, còn dám viết thư tình cho Tạ Hoài Cảnh!”

“Thảo nào dạo này điểm nó vọt lên, hóa ra gian lận!”

Tiếng chửi rủa, bàn tán nổi lên khắp phòng. Dao Dao lau nước mắt, làm ra vẻ đau lòng: “Tri Vũ, sao cậu làm vậy? Tớ biết cậu muốn điểm cao để gây chú ý với nam thần Tạ, nhưng gian lận và trộm cắp là phạm pháp đấy.” Thầy Nghiêm run người vì giận, chỉ thẳng tay vào tôi: “Chứng cứ rành rành, em còn chối gì nữa? Theo tôi lên văn phòng hiệu trưởng!”

Tôi nhìn xấp giấy trong tay giám thị, rồi nhìn gương mặt Dao Dao méo mó vì hả hê, khẽ thở dài, vừa định tự lên tiếng thì một giọng lạnh lùng mang áp lực nặng nề vang từ cửa lớp, dập tắt mọi ồn ào.

“Chờ đã.”

Tạ Hoài Cảnh bước vào, đồng phục chỉnh tề mà toát vẻ bất cần của kẻ bề trên. Ánh mắt sắc lẹm của anh quét qua khiến những kẻ đang xầm xì rụt cổ lại. Dao Dao lập tức làm điệu, nhích tới: “Cậu đừng giận, Tri Vũ chỉ vì quá thích cậu nên mới nhất thời hồ đồ.”

“Cô ta thích tôi?” Hoài Cảnh cắt ngang, khóe môi nhếch nụ cười châm biếm. “Nhưng tôi nhớ chữ của Hạ Tri Vũ thanh mảnh sắc sảo, chẳng giống thứ chữ tròn trịa uốn éo như cua bò trên mấy lá thư bẩn thỉu này.”

“Tạ thiếu, biết đâu cô ta cố tình giả chữ,” Dao Dao tái mặt.

“Hơn nữa…” Anh bước đến cạnh tôi, một tay đặt lên vai tôi như lời tuyên bố chủ quyền ngầm, mắt hướng về thầy Nghiêm. “Tập đoàn Tạ thị chúng tôi tài trợ cho trường này mười tòa nhà học tập, không phải để các thầy dùng hệ thống giám sát làm cảnh. Trợ lý của tôi đã trích camera hành lang văn phòng hiệu trưởng và phòng học 12A1 tối qua.”

Anh móc ra một chiếc USB bạc ném lên bàn giáo viên.

Tiếng chiếc USB chạm mặt bàn gỗ khẽ khàng, nhưng trong sự im lặng ngột ngạt ấy nó nghe còn rõ hơn một nhát búa.

“Thầy Nghiêm, thầy muốn tự cắm vào máy chiếu để cả lớp xem ai mới là kẻ lẻn vào văn phòng hiệu trưởng trộm đề, rồi chạy sang lớp này nhét vào hộc bàn Hạ Tri Vũ lúc mười giờ đêm không?”

Mặt Dao Dao trắng như tờ giấy. Cô ta lùi một bước, hai tay vặn gấu áo, lắp bắp: “Không, không cần chiếu đâu. Có lẽ… có sự nhầm lẫn.”

“Nhầm lẫn?” Hoài Cảnh khẽ cười, nụ cười không chạm tới đáy mắt. “Tôi thấy chẳng nhầm chút nào, Lục Dao Dao. Camera ghi rõ mặt cậu dưới đèn hành lang. Cậu muốn tôi gửi đoạn clip này cho cảnh sát Tây Giang xử lý vụ trộm tài liệu mật của trường không?”

Cả lớp chìm vào im lặng chết chóc, tất cả nhìn Dao Dao bằng ánh mắt kinh hoàng: kẻ vừa nói chuyện nhân nghĩa hóa ra chính là kẻ trộm đề và vu khống bạn.

Giữa tâm bão, tôi thấy mọi thứ thật mỉa mai. Kẻ vừa lớn tiếng nhân nghĩa với tôi, một phút trước còn nước mắt lưng tròng, giờ chỉ còn biết nhìn xuống mũi giày. Vở kịch sạch sẽ đến mấy cũng cần một khán giả chịu bật đèn lên.

Trưa hôm ấy ở căn tin Trung học số một Tây Giang, như mọi ngày, là một bãi chiến trường không tiếng súng. Thìa muỗng chạm khay inox loảng xoảng, sườn xào chua ngọt và canh cá hầm cải chua bốc khói nghi ngút giữa không khí căng thẳng của mùa cao khảo cận kề. Học sinh cuối cấp như chúng tôi ăn cơm cũng kè kè cuốn sổ từ vựng bỏ túi, vừa nhai vừa lẩm nhẩm công thức. Tôi bưng khay cơm đạm bạc, lách đám đông tìm một góc cạnh cửa sổ. Tôi chuộng yên tĩnh, nhưng rắc rối ở đây dường như luôn tự tìm đến mà chẳng cần tôi mời.

“Dao Dao, cậu giỏi quá! Đề Olympic khó vậy mà cậu giải ra bằng phương pháp mới luôn!”

“Không hổ là hoa khôi học thần lớp mình, khác hẳn mấy kẻ chỉ biết bôi nhọ người khác vì ghen tị.”

Giọng nịnh bợ phát ra từ chiếc bàn tròn giữa căn tin. Dao Dao ngồi đó giữa năm sáu nam sinh lớp bên và mấy cô bạn thân trong ban cán sự. Sau vụ bị Hoài Cảnh vạch trần tối qua, tôi tưởng cô ta phải trốn biệt vài hôm, nhưng tôi đánh giá thấp độ dày da mặt của đóa trà xanh này. Không biết bằng cách nào, cô ta dùng tiền nhà và nước mắt cá sấu thuyết phục được thầy hiệu phó rằng đó chỉ là hiểu lầm vô ý khi dọn phòng giáo viên.

Hôm nay, để vớt vát danh tiếng rách nát, cô ta chơi ván lớn: mở “nhóm học tập tiến bộ” ngay giữa căn tin. Trên bàn bày la liệt tài liệu in đẹp, nổi nhất là cuốn sổ tay bìa da hồng nhạt mà cô ta luôn rêu rao là bí kíp độc quyền tự biên soạn từ nguồn tài liệu thượng hạng.

Tôi vừa đi ngang là mắt cô ta khóa chặt vào tôi, đỏ hoe như thỏ con bị bắt nạt, nhưng đáy mắt lóe oán hận tột cùng. Cô ta đứng dậy gọi lớn: “Tri Vũ, cậu cũng đến ăn trưa à? Qua ngồi chung cho vui đi!”

Tiếng gọi thanh mảnh mà cố tình cao giọng kéo nửa căn tin quay lại. Dao Dao bước vội tới với vẻ mặt bao dung chân thành, y như thể cô ta mới là nạn nhân đang sẵn lòng tha thứ cho kẻ có lỗi.

“Chuyện hôm qua tớ biết cậu còn giận, nhưng cao khảo sắp tới rồi, mình đừng vì chút hiểu lầm cá nhân mà ảnh hưởng tương lai. Tớ vừa tìm được mấy đề Olympic hay lắm, cùng thảo luận nâng điểm nhé? Tớ không ngại chia sẻ bí kíp cho cậu đâu.”

Tôi dừng bước, nhìn đóa bạch liên hoa diễn sâu đến mức suýt tự cảm động chính mình. Muốn lấy tôi làm bàn đạp cho lòng rộng lượng của cô ta sao? Tiếc là cô ta chọn nhầm người để vuốt râu.

“Thảo luận?” Tôi nhướng mày, đặt khay xuống chiếc bàn trống bên cạnh. “Được, cậu muốn thảo luận đề nào?”

Dao Dao mừng thầm, quay lại lấy tờ giấy nháp kín công thức loằng ngoằng đẩy về phía tôi, giọng đầy khiêu khích.

Tôi nhìn nét chữ loằng ngoằng trên tờ nháp mà thấy thương hại: cô ta chép cả những bước sai mà không biết chúng sai ở đâu.

“Đề tích phân nâng cao kết hợp hình học giải tích, hóc lắm. Tớ giải bằng phần mềm AI cao cấp nhất mới ra, nhưng lời giải dài hai trang, khó hiểu quá. Tri Vũ giỏi vậy chắc nhìn là ra, hay cậu chỉ bọn tớ cách ngắn gọn hơn? Hay cậu cũng chịu thua như tụi tớ?”

Đám nam sinh cười cợt hùa theo. Họ biết đây là đề thi thử của Đại học Thanh Hoa năm ngoái, đến thầy chuyên Toán của trường cũng mất cả buổi mới ra lời giải gọn. Họ chỉ chờ xem kẻ kiêu ngạo này lúng túng, bẽ mặt giữa căn tin.

Tôi liếc đồng hồ trên tường. Còn bốn mươi phút nghỉ trưa, thừa đủ cho một ván bài tôi biết chắc mình thắng. Điều tiếc duy nhất là bát canh rong biển sắp nguội.

Tôi cúi nhìn tờ nháp, suýt bật cười. Lời giải ấy quả là kiệt tác, chỉ không phải của thiên tài mà của con AI đần độn đã bị tôi cài mã độc phá logic từ trước. Nó viết rất hoa mỹ, đầy thuật ngữ đao to búa lớn để lòe người đọc, nhưng ngay bước biến đổi thứ hai đã phạm lỗi chí mạng: chia hai vế cho một biểu thức chưa biết có khác không hay không. Nghĩa là toàn bộ phần chứng minh đồ sộ phía sau chỉ là đống rác vô nghĩa điểm xuyết những ký tự toán học đắt tiền.

“Năm phút.”

“Hả? Cậu cần năm phút suy nghĩ à?” Dao Dao cười khẩy, vẻ đắc ý lộ rõ. “Không sao, đề này khó, cậu không giải được cũng bình thường, đừng gượng.”

“Ý tớ là chỉ cần năm phút để giải bài này bằng ba cách khác nhau. Còn lời giải của cậu thì sai ngay từ gốc.”

Chẳng đợi cô ta phản ứng, tôi rút cây bút bi đen từ tay một nam sinh đang đứng ngơ ngác, kéo tờ nháp lại và hạ bút. Quanh bàn lặng ngắt, chỉ còn tiếng ngòi bút sột soạt trên giấy, nhanh đến nỗi thành những vệt mực dứt khoát, chuẩn xác.

“Cách thứ nhất, đổi biến cổ điển. Thay vì phức tạp hóa biểu thức dưới dấu tích phân như cuốn sổ của cậu, tôi chỉ cần đặt t bằng căn bậc hai của x. Nhìn nhé, bốn dòng biến đổi là về dạng cơ bản. Kết quả là pi chia bốn.”

“Cách thứ hai, dùng tính đối xứng của đồ thị. Biểu thức này thực chất mô tả một nửa đường tròn dịch trên trục hoành, khỏi cần đại số rườm rà, chỉ tính diện tích phần bị đường cong chắn. Vẫn là pi chia bốn, vỏn vẹn ba dòng. Cách thứ ba, đánh giá bằng bất đẳng thức Euler để kẹp khoảng nghiệm, hơi nâng cao nhưng nhanh nhất với người hiểu bản chất, không phải học vẹt.”

Chưa đầy bốn phút, trên giấy nháp đã hiện ba phân khu rõ ràng, cách nào cũng mạch lạc, ngắn gọn, đẹp như tác phẩm nghệ thuật. Mấy nam sinh nãy còn đắc ý giờ há hốc nhìn tờ giấy như nhìn quái vật ngoài hành tinh. Nhưng màn kịch chưa hết. Tôi xoay ngược bút, dùng đuôi bút gõ nhẹ lên cuốn sổ bìa da hồng của Dao Dao, nhếch môi cười lạnh.

Đề thi thử của Thanh Hoa mà thầy chuyên Toán còn phải ngồi cả buổi, vậy mà giữa căn tin ồn ào mùi sườn xào, tôi chỉ cần một cây bút mượn và mặt giấy nháp. Tôi không phải thiên tài hơn người, chỉ là tôi hiểu bản chất từng bước, còn họ thì chỉ biết chép.

“Lục Dao Dao, cậu bảo cuốn sổ này do cậu tự biên soạn từ tài liệu nước ngoài đúng không?”

“Đúng… đúng vậy. Có vấn đề gì sao?”

Giọng cô ta run, sống lưng đã rịn mồ hôi lạnh, bản năng mách rằng có điều chẳng lành.

“Vậy cậu giải thích thế nào về lỗi ngớ ngẩn ở trang hai mươi bốn này?”

Tôi thản nhiên lật sổ, chỉ vào một dòng công thức in trang trọng.

“Ở đây cậu tự ý giả định sin x luôn lớn hơn không trên toàn miền xác định để rút gọn căn thức.”