Chương 1: Kiệt tác ngàn năm có một và dòng chữ quên xóa

Đời sinh viên đáng sợ nhất không phải chuyện đi thi quên mang bút, mà là cô lớp trưởng thanh thuần nhà bạn nộp bài luận cấp thành phố nhưng lại quên xóa cái dòng chữ kia.

Giáo sư Khương, kính lão dày cộp như đáy chai, đẩy gọng kính rồi tuyên bố với cả khoa công nghệ thông tin bằng giọng run run vì xúc động.

“Bài luận về thuật toán tối ưu hóa của Hạng Nghiên Nghiên là một kiệt tác hiếm có, ngàn năm mới gặp một lần.”

Hội trường vỗ tay như sấm, riêng tôi sặc cả ngụm trà sữa. Kiệt tác ngàn năm mới có một? Ừ thì kiệt tác thật: ở trang ba, đoạn hai, dòng thứ tư, cô lớp trưởng bạch liên hoa nhà ta vẫn để nguyên một dòng chữ đậm: “Chắc chắn rồi, tôi có thể giúp bạn viết bài luận về chủ đề này. Dưới đây là dàn ý chi tiết.”

Trên bục, Hạng Nghiên Nghiên, lớp trưởng kiêm hoa khôi khoa, diện chiếc váy trắng tinh như vừa ra khỏi hãng tẩy trắng, cúi đầu e thẹn. Cô ta vén lọn tóc mai, cất giọng ngọt lịm như siro ho.

“Thưa thầy và các bạn, bài luận này mình phải thức ba đêm ròng ở thư viện mới xong. Mình chỉ mong góp một chút sức mọn cho học thuật nước nhà.”

Tôi ngồi hàng ghế thứ hai, nhếch mép. Thức trắng ba đêm, chắc là thức để nghĩ xem gõ câu lệnh thế nào cho con AI Gemini khỏi chửi mình ngu thì có. Nhưng ngay sau đó Nghiên Nghiên đổi giọng, hốc mắt đỏ hoe, đôi mắt rưng rưng nhìn thẳng về phía tôi.

“Nhưng mình cũng buồn lắm. Mình vừa biết trong lớp có người lén chép ý tưởng của mình. Trác Hy, cậu giải thích hộ mình đi: sao cấu trúc bài cậu lại y hệt bản dàn ý nháp của mình?”

Hàng trăm ánh mắt đổ về phía tôi, và cái nhìn ngưỡng mộ giáo sư Khương dành cho Nghiên Nghiên khi nãy bỗng hóa thành đạn, bắn thẳng vào trán tôi. Tôi từ tốn đứng dậy, vươn vai. Vốn định làm người tử tế ngồi xem kịch, nhưng ai đời trà xanh dâng tận miệng mà không nhổ vào mặt một bãi, thế thì có lỗi với tổ tiên.

“Lớp trưởng Hạng này.”

Tôi mỉm cười, giọng thanh lịch như quý cô đang thưởng trà chiều.

“Tôi chép dàn ý của cậu? Dàn ý nào, cái có đầy cú pháp markdown, mấy dấu hoa thị in đậm, lại kèm câu chốt ‘nếu bạn cần thêm thông tin hãy cho tôi biết nhé’ ấy hả?”

Mặt Nghiên Nghiên cứng lại, nhưng chỉ chốc lát cô ta đã ép ra hai giọt nước mắt cá sấu.

“Trác Hy, cậu đừng lảng sang chuyện khác. Ai chẳng biết điểm cậu thấp tè, còn mình năm nào cũng có học bổng. Cậu ghen tỵ nên đột nhập máy mình lấy cắp tài liệu, đúng không?”

Tôi vỗ tay đen đét.

“Hay lắm. Cái logic của bạch liên hoa quả nhiên không lấy đầu óc con người ra mà hiểu nổi. Học bổng của cô ta toàn nhờ mưu mẹo, nhờ con trai làm hộ bài lớn, thêm cái mác lớp trưởng nhiệt tình chuyên bưng nước rót trà. Điểm tôi thấp vì mải cày dự án outsource kiếm tiền sắm túi. Còn mấy môn lý thuyết xoàng này, ngón chân tôi gõ cũng xong.”

“Thưa giáo sư!”

Nghiên Nghiên nức nở ôm cánh tay lão Khương.

“Thưa giáo sư, đây là tâm huyết của em, em không chịu nổi việc kẻ đạo văn bôi bẩn danh dự mình. Em đề nghị nhà trường hủy tư cách thi của Trác Hy!”

Giáo sư Khương đập bàn.

“Trác Hy, em còn gì để biện minh? Ăn cắp chất xám là hành vi không thể dung thứ. Tôi sẽ báo cáo đuổi học em!”

Tôi lẳng lặng lấy điện thoại, nối Bluetooth với chiếc màn chiếu khổng lồ sau lưng.

“Thưa giáo sư, thầy già rồi mắt kèm nhèm thì nên đi cắt lại kính, kẻo mấy giọt nước mắt sinh lý của lớp trưởng làm thầy nhìn không rõ.”

Tôi lướt ngón tay trên màn hình.

“Thầy khen bài của cô ta là kiệt tác. Vậy thầy giải thích giúp em đoạn kết luận này: ‘Tôi không có ý kiến cá nhân về vấn đề này, vì tôi chỉ là một mô hình trí tuệ nhân tạo do Google huấn luyện’?”

Hội trường lặng như tờ, lặng đến mức nghe rõ tiếng muỗi bay, mang theo một giai điệu chế nhạo. Màn chiếu bật sáng, phóng to trang cuối của file PDF Nghiên Nghiên vừa gửi vào group lớp.

“Ối chà.”

Tôi che miệng, giả vờ kinh ngạc.

“Ối chà. Lớp trưởng Hạng, cậu bán mình cho Google làm mô hình AI từ lúc nào thế? Lương trả bằng tệ hay bằng điện? Cần tôi mua cục sạc dự phòng cho cậu không?”

Dưới hội trường bắt đầu có tiếng xì xào, rồi tiếng cười khúc khích, và cuối cùng là những tràng cười bò lăn bò toài của đám sinh viên.

“Vãi cả kiệt tác, hóa ra copy paste từ Gemini mà không thèm đọc lại!”

“Đỉnh cao học thuật: AI làm bài hộ, quên xóa câu lệnh. Cười đau bụng!”

“Lớp trưởng bạch liên hoa nay thành lớp trưởng AI rồi!”

Mặt Nghiên Nghiên chuyển từ trắng bệch sang đỏ lựng như mông khỉ, rồi tím ngắt như ngộ độc sắn. Cô ta hấp tấp chộp chuột định tắt màn hình, nhưng tay run đến nỗi hất đổ cả cốc trà của giáo sư Khương lên bàn phím.

“Không! Mọi người nghe mình giải thích!”

Nghiên Nghiên gào lên, nước mắt lần này rơi thật một trăm phần trăm.

“Là Trác Hy! Chắc chắn Trác Hy hack máy mình sửa file để vu oan cho mình! Thưa giáo sư, thầy phải tin em!”

Giáo sư Khương mặt xám ngoét. Ông vừa khen hết lời bài luận AI, giờ lại đang định đuổi học một sinh viên khác để bênh kẻ gian lận. Lòng tự trọng của trí thức già bị giẫm đạp không thương tiếc.

“Trác Hy, em dám dựng trò đổi trắng thay đen này sao?”

Lão Khương chỉ tay vào mặt tôi, run rẩy.

“Em ghen tỵ đến mức dùng thủ đoạn đê hèn để hãm hại bạn!”

Wow. Tôi phục sát đất cái độ mù quáng của lão già này: tới nước ấy vẫn cố che chở ả trà xanh. Chắc ngày nào ả cũng pha trà bằng nước thánh nên lão mới bị tẩy não nặng thế. Tôi thu nụ cười, mắt sắc lẹm, bước lên bục đứng đối diện Nghiên Nghiên.

“Giáo sư Khương, thầy bảo tôi hack máy cô ta. Thầy có hiểu để xâm nhập máy cá nhân, vượt tường lửa, sửa đúng chỗ mà không để lại dấu vết hệ thống thì cần trình độ thế nào không? Giỏi vậy tôi đã làm chuyên gia bảo mật lương triệu tệ rồi, đâu rảnh ngồi nghe thầy giảng thuật toán lạc hậu từ thập niên chín mươi.”

Tôi quay sang ép Nghiên Nghiên lùi một bước.

“Cậu bảo tôi sửa bài à? Được. File gốc soạn trên Word đúng không? Tính năng lịch sử phiên bản của Microsoft Office đâu phải để trưng. Mở máy, bật lịch sử chỉnh sửa lên cho cả lớp xem đi. Nếu có dấu vết tôi xâm nhập, tôi tự nguyện thôi học. Còn nếu lịch sử cho thấy cậu dán cả năm nghìn chữ vào file chỉ trong một giây thì sao, cô nàng AI?”

Nghiên Nghiên vừa nghe cụm lịch sử phiên bản đã nhũn chân, ngã phịch xuống ghế. Cô ta cắn chặt môi dưới đến rớm máu, mắt đầy hoảng loạn. Cô ta biết tỏng chỉ cần mở lịch sử ấy ra là mọi thứ phơi bày: không ai gõ được năm nghìn chữ trong một tích tắc.

“Sao thế, chuột rút à? Hay để tôi mở giùm?”

Tôi tiến lại gần chiếc laptop.

“Đừng động vào máy tao!”

Nghiên Nghiên bỗng rú lên, vung tay tát thẳng vào mặt tôi. Nhưng tôi đã đề phòng từ trước: chỉ nghiêng người một bước, cái tát hụt vào không khí. Mất đà, cô ta chúi người về phía trước, trán va vào cạnh bàn giáo viên.

“Á!”

Nghiên Nghiên ôm trán gào khóc thảm thiết. Diễn xuất đạt đẳng cấp Oscar.

“Trác Hy đánh người! Thưa giáo sư, nó đánh em!”

Tôi khoanh tay, cười khẩy nhìn ả lăn lộn dưới đất.

“Lớp trưởng Hạng, AI thì không biết đau đâu. Cậu diễn hơi lố rồi đấy.”

Ngay lúc ấy, cửa giảng đường bị xô mạnh. Một người đàn ông mặc vest đen, dáng đạo mạo, đeo thẻ của ban thanh tra kỷ luật bước vào cùng hai nhân viên an ninh.

“Ai là Hạng Nghiên Nghiên và Trác Hy?”

Giọng ông uy nghiêm, cắt ngang màn ăn vạ của ả trà xanh. Nghiên Nghiên như vớ được cọc, lồm cồm bò dậy, chỉ tay vào tôi.

“Là em, là Nghiên Nghiên, thưa cán bộ! Bạn Trác Hy gian lận thi cử, đạo văn, hack máy tính, vừa nãy còn đánh em! Đề nghị đuổi học bạn ấy ngay!”

Người đàn ông nhíu mày nhìn Nghiên Nghiên đầu bù tóc rối, rồi quay sang tôi đang đứng nhàn nhã. Ông rút từ cặp ra tập tài liệu dày cộp, ném đánh bộp xuống bàn.

“Hạng Nghiên Nghiên, chúng tôi vừa nhận được báo cáo nặc danh cùng bằng chứng về địa chỉ IP truy cập mạng nội bộ. Suốt thời gian thi, tài khoản sinh viên của em liên tục gửi hơn một trăm năm mươi yêu cầu tới máy chủ Gemini API. Em giải thích thế nào?”

Hội trường nổ tung. Giờ không còn là nghi ngờ nữa mà là một cú búa tạ đập thẳng vào đầu. Tôi mỉm cười, chỉnh lại cổ áo.

“Nặc danh á? Xin lỗi, tôi đâu có nặc danh, tôi dùng tên giả thôi. Trà xanh đã muốn chơi lớn thì tôi đương nhiên phải tiễn ả một chặng đường hoành tráng.”

Nghiên Nghiên lắp bắp, mặt cắt không còn giọt máu.

“Em, em…”

“Và chưa hết.”

Người đàn ông gõ ngón tay lên tập tài liệu, ánh mắt sắc như dao cạo hướng về giáo sư Khương.

“Giáo sư Khương, chúng tôi cũng cần thầy lên văn phòng giải trình. Vì sao một bài luận có dấu hiệu gian lận AI lộ liễu thế lại được thầy cho điểm A cộng và đề cử? Có tư lợi cá nhân nào ở đây không?”

Nghe xong, lão Khương trợn ngược mắt, ôm ngực ngã vật ngay trên bục.

“Chậc, kịch hay mới mở màn mà diễn viên phụ đã vội đăng xuất. Nghiên Nghiên à, không còn lão già này chống lưng, danh hiệu lớp trưởng AI của cô còn múa may được mấy hồi?”

Phòng y tế mang cáng tới khiêng giáo sư Khương đi giữa tiếng xì xào sôi nổi như chợ vỡ của sinh viên toàn khoa. Lão Khương đi rồi, trên sân khấu chỉ còn cán bộ thanh tra kỷ luật họ Phan, tôi, và ả trà xanh đang run như cầy sấy.