Chương 5: Phản đòn bằng quang phổ âm thanh

Chiều hôm ấy tôi ngồi ở quán cà phê gần trường, nơi nghe nói cuộc “giao dịch” đã diễn ra. Tôi gọi ly cà phê đen đá không đường; vị chát lan trong miệng làm đầu óc tỉnh hơn. Mở laptop, tôi bắt đầu phân tích đoạn ghi âm mà tôi lén thu bằng điện thoại trong phòng hiệu trưởng. Giọng nói giống thật, nhưng nghe kỹ vẫn có điểm bất thường: ngữ điệu vài chỗ gượng, khoảng cách giữa các từ không tự nhiên, như thể chắp từ nhiều đoạn khác nhau.

Đúng lúc ấy điện thoại reo, số lạ. “Alo?”

“Là tôi.” Giọng lạnh lùng quen thuộc. Thương Cảnh Tiêu. Tôi hơi bất ngờ. “Cậu gọi tôi làm gì? Sợ lây bệnh gian lận à?”

“Bớt nói nhảm.” Cảnh Tiêu gắt. “Cậu đang ở đâu?” “Quán cà phê gần trường.” “Đợi đó, mười phút nữa tôi tới.”

Chưa đầy mười phút sau, Cảnh Tiêu xuất hiện, kéo ghế ngồi đối diện, ném một xấp tài liệu lên bàn. “Cái gì đây?” tôi hỏi. “Bản phân tích quang phổ âm thanh của đoạn ghi âm đó.” Cậu đáp nhạt. “Tôi nhờ anh trai làm ở phòng kỹ thuật hình sự kiểm tra. Kết quả cho thấy đoạn ghi âm đã qua xử lý bằng phần mềm deepfake, có dấu vết cắt ghép và thay đổi tần số rõ rệt.”

Tôi trợn mắt, vội lật xấp tài liệu. Những biểu đồ quang phổ chằng chịt, những thông số kỹ thuật chi tiết, đều là chứng cứ không thể bác bỏ rằng đoạn ghi âm bị làm giả. “Cậu… giúp tôi sao? Lúc ở lớp cậu rõ ràng…”

“Lúc ở lớp tôi không muốn đả thảo kinh xà.” Cảnh Tiêu ngắt lời. “Tôi đoán Mộng Mộng không thể tự mình làm ra đoạn deepfake tinh vi thế. Chắc chắn có người giúp. Nếu tôi công khai đứng về phía cậu lúc đó, sẽ rút dây động rừng; kẻ đứng sau sẽ xóa sạch dấu vết.”

Tôi hiểu ra: Cảnh Tiêu không bỏ rơi tôi, cậu chỉ lặng lẽ hành động. “Vậy giờ phải làm gì?” “Tìm kẻ đứng sau.” Cậu gõ ngón tay lên bàn. “Và tôi đã có vài manh mối.” Cậu mở điện thoại, đẩy về phía tôi một bức ảnh: Mộng Mộng đang nói chuyện với một nam sinh ở góc khuất sau nhà thể chất. Cậu ta cao gầy, đội mũ lưỡi trai che nửa mặt, nhưng chiếc áo khoác đồng phục bên cạnh thì không lẫn vào đâu. “Trường Chuyên Hải Đăng,” tôi nhíu mày. “Chử Mộng Mộng quen người ở đó?”

“Không chỉ quen.” Cảnh Tiêu nhếch mép. “Người trong ảnh là Vệ Khải Lâm, học sinh lớp mười hai chuyên tin của Hải Đăng, nổi tiếng là hacker nghiệp dư, từng vài lần bị cảnh cáo vì xâm nhập mạng trường khác để trộm đề. Quan trọng hơn: Khải Lâm là anh họ của Mộng Mộng.”

Mọi chuyện bỗng sáng như ban ngày. Mộng Mộng không tự làm đoạn ghi âm giả mà nhờ anh họ nhúng tay. Với tài tin học của mình, Khải Lâm hoàn toàn có thể lấy mẫu giọng tôi từ các video thuyết trình trên lớp mà nhà trường từng đăng, rồi dùng AI tạo cuộc hội thoại giả. “Cậu lấy ảnh này ở đâu?” “Camera hành trình xe thầy thể dục. Hôm đó xe thầy đỗ ngay gần góc khuất ấy.” Cảnh Tiêu đáp thản nhiên, như việc lấy dữ liệu camera của giáo viên là chuyện nhỏ như con thỏ.

Tôi nhìn cậu, bỗng thấy tên học thần lạnh lùng này đôi khi đáng sợ chẳng kém những bài toán giải tích.

“Có bức ảnh và bản phân tích này, ta đủ bằng chứng lật ngược thế cờ rồi.” Tôi nắm chặt xấp tài liệu, như có luồng sinh khí mới chảy trong huyết quản. Cảnh Tiêu lắc đầu. “Chỉ chứng minh đoạn ghi âm giả thì chưa khiến cô ta tâm phục khẩu phục. Cô ta có thể đổ cho người khác, hoặc bảo mình cũng bị lừa. Cần bằng chứng trực tiếp chứng minh cô ta là chủ mưu.” Mắt cậu lóe tia tính toán nguy hiểm. “Gậy ông đập lưng ông. Ta dùng chính cách của cô ta để vạch trần cô ta.”

Kế hoạch của Cảnh Tiêu đơn giản mà táo bạo: nhờ anh trai, một chuyên gia an ninh mạng thực thụ, xâm nhập điện thoại của Mộng Mộng để khôi phục những tin nhắn đã xóa giữa cô ta và Khải Lâm. Quá trình mất hai ngày, trong hai ngày đó tôi vẫn phải đóng vai kẻ tội đồ bị đình chỉ, chịu đựng sự rèm pha của dư luận. Đến ngày thứ ba, Cảnh Tiêu gọi báo mọi thứ đã sẵn sàng.

Sáng thứ hai tuần tiếp theo, tôi khoác ba lô, ngẩng cao đầu bước vào cổng trường số một. Sự xuất hiện của tôi lập tức thu hút mọi ánh nhìn, những tiếng xì xào chỉ trỏ nổi lên. “Sao cô ta lại đến? Không phải bị đình chỉ rồi sao?” “Gian lận rành rành thế mà còn dám vác mặt tới trường.” Tôi phớt lờ, đi thẳng tới phòng hiệu trưởng. Cảnh Tiêu đã chờ sẵn, tay cầm chiếc iPad. Thầy hiệu trưởng và thầy giám thị nhìn tôi không mấy thiện cảm.

“Thanh Từ, thời hạn đình chỉ của em chưa hết, sao em lại ở đây?” Thầy nghiêm giọng.

“Thưa thầy, em đến để nộp bằng chứng chứng minh mình trong sạch.” Tôi nói rành rọt. Cảnh Tiêu đặt iPad lên bàn, mở một thư mục. “Đây là bản phân tích quang phổ âm thanh của đoạn ghi âm mà bạn Chử Mộng Mộng cung cấp. Kết quả giám định ở phòng kỹ thuật hình sự: nó là sản phẩm của công nghệ deepfake, hoàn toàn giả mạo.”

Thầy hiệu trưởng và thầy giám thị sững sờ, vội cầm bản báo cáo đọc lướt. Sắc mặt họ dần đổi, từ nghi ngờ sang kinh ngạc rồi tức giận. “Chưa hết ạ,” tôi tiếp, mở file khác. “Đây là lịch sử tin nhắn đã khôi phục giữa Chử Mộng Mộng và anh họ cô ấy, Vệ Khải Lâm, học sinh trường Chuyên Hải Đăng. Trong đó Mộng Mộng yêu cầu Khải Lâm dùng AI tạo đoạn ghi âm giả để vu khống em.” Những dòng tin nhắn hiện rõ trên màn hình, không thể chối cãi.

Mộng Mộng: “Anh Lâm giúp em làm đoạn ghi âm giả giọng con Thanh Từ. Em muốn nó bị đuổi học.” Khải Lâm: “Chuyện nhỏ. Gửi anh vài video nó nói trên lớp là được. Muốn nội dung thế nào?” Mộng Mộng: “Cho nó giao dịch mua đề thi. Ghi đại năm mươi tệ cho nó sốc.”

Thầy hiệu trưởng giận đến đập mạnh tay xuống bàn khiến ấm trà rung bần bật. “Gọi Chử Mộng Mộng lên đây ngay!” Mười phút sau cô bước vào phòng, mặt vẫn giữ vẻ ngây thơ vô tội. Nhưng khi thấy tôi và chiếc iPad trên bàn, nụ cười trên môi cô cứng lại. “Thầy… thầy gọi em có việc gì ạ?” Thầy hiệu trưởng không nói, chỉ đẩy chiếc iPad về phía cô. Mộng Mộng cúi xuống nhìn, sắc mặt từ trắng bệch chuyển xanh xám, đôi chân run lên, không đứng vững mà ngã khuỵu xuống sàn. “Đây… đây là giả! Các người vu khống tôi!” Cô gào, nước mắt giàn giụa.

“Vu khống?” Tôi bước lại, từ trên cao nhìn xuống kẻ thảm hại dưới sàn. “Chử Mộng Mộng, những tin nhắn này được trích thẳng từ mã định danh máy của cậu. Cậu có muốn tôi mời chuyên gia tới kiểm chứng ngay bây giờ không?” Cô cứng họng, không thốt nổi. Mọi lớp ngụy trang hoàn hảo đã bị xé toạc, để lộ một tâm hồn xấu xí độc ác.

“Chử Mộng Mộng, hành vi của em vi phạm nghiêm trọng nội quy trường và đạo đức học sinh.” Giọng thầy hiệu trưởng đanh lại, không khoan nhượng. “Nhà trường sẽ liên hệ phụ huynh, làm thủ tục đuổi học em, đồng thời báo cáo vụ việc lên Sở Giáo dục.” Hai chữ “đuổi học” như sét đánh ngang tai Mộng Mộng. Cô ôm mặt khóc nấc, nhưng lần này không ai thương hại.

Tôi bước ra khỏi phòng hiệu trưởng, hít sâu bầu không khí trong lành. Bầu trời hôm nay xanh lắm, nắng cũng đẹp. Trở lại lớp 12A1, vừa bước vào cửa, cả lớp bỗng im lặng. Hoàng Triều là người đầu tiên đứng lên, gãi đầu ngượng ngùng. “Lớp trưởng, xin lỗi cậu. Bọn tớ đã hiểu lầm cậu.” Mã Sơn cũng lúng túng. “Đúng đấy, bọn tớ ngu khi tin lời con nhỏ trà xanh đó. Cậu đừng giận nhé.”

Tôi nhìn quanh những gương mặt thân quen đầy hối hận, mỉm cười lắc đầu. “Không sao. Tôi biết các cậu chỉ là mấy cỗ máy cuồng học EQ thấp thôi. Tha cho lần này.” Cả lớp thở phào, không khí lại ồn ào như cũ. Tôi về chỗ. Cảnh Tiêu đang cắm cúi giải một bài toán mới. “Cảm ơn cậu,” tôi nói khẽ. Cậu không ngẩng đầu, đáp nhạt: “Đừng hiểu lầm. Tôi chỉ không muốn mất một đối thủ xứng tầm.” Tôi phì cười. Tên học thần này, cái miệng hỗn vẫn y nguyên.

Nhưng tôi biết sau vẻ lạnh lùng ấy là một người bạn thật sự mà tôi tin được.

Vậy là vở kịch của vầng trăng nhỏ khép lại. Lớp 12A1 trở về nhịp quen thuộc: giải đề, cãi nhau về một công thức vật lý, và ai nấy cùng hướng về kỳ thi đại học đang chờ. Chỗ này chẳng dung yếu mềm giả tạo; nỗ lực và thực lực mới là lẽ phải.