Chương 5: Thủ khoa và quán cà phê thành phố Z

Chưa đầy hai ngày, cái tên Khâu An Nhiên đã hóa huyền thoại của trường trung học Z, có lẽ của cả thành phố. Màn drama thủ khoa đấu với tư bản và trà xanh phủ kín mọi mặt trận. Thái thị đổ nhanh hơn lâu đài cát gặp sóng: cảnh sát lần ra hàng loạt vi phạm kinh tế nghiêm trọng, từ trốn thuế, rửa tiền tới hối lộ quan chức. Thái Hồng Đạt bị giam chờ xét xử.

Thái Kiêu Dương, cậu ấm ngậm thìa vàng, giờ ôm khoản nợ khổng lồ và đứng trước nguy cơ bị truy tố vì đe dọa, hành hung. Nghe nói cậu ta đang lẩn trốn ở một xó ổ chuột nào đó, nếm đúng thứ cuộc sống mà ngày xưa cậu ta coi thường.

Còn Yến Tử Linh biến mất khỏi trường sau khi ký đơn thôi học. Đồn rằng biết chuyện, bố mẹ cô ta đánh một trận thừa sống thiếu chết rồi bắt về quê lấy chồng gánh nợ. Một kết cục ngọt ngào quá mức cho đóa bạch liên hoa thích xài đồ chùa.

Thầy Đoàn và hiệu trưởng Giản cũng không thoát. Cả hai bị Sở Giáo dục cho thôi việc, bị thu hồi giấy phép hành nghề vĩnh viễn, và vẫn đang bị điều tra vì nhận hối lộ. Trường trung học Z được thay toàn bộ ban lãnh đạo mới, trong sạch và nghiêm minh hơn. Lớp 12A8 hết kịch máu chó, hết đạo lý sáo rỗng; mấy người từng hùa nhau chửi tôi giờ ngoan như cừu, thấy tôi từ xa đã cúi chào, không ai dám hé nửa lời.

Suất cử tuyển vào Thanh Hoa đến tay tôi đường đường chính chính, chẳng ai dám bàn ra tán vào. Nhưng tôi đã từ chối. Phải, từ chối. Khi tôi mang đơn từ chối lên văn phòng tân hiệu trưởng, ông nhìn tôi sững sờ.

“An Nhiên, em hiểu mình đang làm gì chứ? Cơ hội này ngàn năm có một, người ta mơ cũng chẳng với tới. Vì sao em từ bỏ?”

Tôi mỉm cười, bình thản đáp.

“Thưa thầy, em biết ạ. Nhưng em muốn tự mình thi đỗ. Em muốn chứng minh rằng không cần suất cử tuyển em vẫn bước vào cổng Thanh Hoa bằng thực lực của chính mình. Em không muốn sau này có ai lấy cái suất ấy ra nói em ăn may hay lợi dụng dư luận.”

Tân hiệu trưởng nhìn tôi hồi lâu rồi gật đầu tán thưởng.

“Em là cô gái rất bản lĩnh, An Nhiên. Thầy tin em sẽ làm được. Chúc em may mắn.”

Bước ra khỏi phòng hiệu trưởng, tôi nhẹ nhõm vô cùng. Tôi không cần bố thí, cũng chẳng cần thương hại. Tôi sẽ dùng đôi tay và khối óc của mình mở ra con đường tương lai.

Một trăm ngày cuối cùng trước kỳ thi trôi qua trong tĩnh lặng và tập trung cao độ. Tôi vùi đầu giải hàng nghìn đề, ôn luyện không ngơi. Mỗi lúc mệt, tôi lại nhớ ánh mắt khinh bỉ của Kiêu Dương, những lời đạo lý giả tạo của Yến Tử Linh và sự thối nát của đám tự xưng làm giáo dục. Những ký ức ấy như ngọn lửa thiêu sạch mọi lười biếng và hèn nhát trong tôi, thúc tôi tiến lên.

Ngày thi cuối cùng cũng tới. Tôi bước vào phòng thi, lòng vững vàng và bình thản hết mức. Môn này tới môn khác, tôi xử gọn từng bài toán, từng câu văn, không chút ngập ngừng. Chuông báo hết môn cuối vang lên, tôi đặt bút, vươn vai sảng khoái. Ngoài trời xanh ngắt, nắng vàng rực. Tôi biết mình đã làm được.

Một tháng sau có kết quả: Khâu An Nhiên đạt bảy trăm bốn mươi lăm trên bảy trăm năm mươi điểm, thủ khoa toàn quốc. Cả nước chấn động. Báo chí ồ ạt viết về cô gái nghèo vượt khó từng bị tư bản chèn ép, nay vụt lên thủ khoa với số điểm gần như tuyệt đối. Thanh Hoa, Bắc Đại cùng hàng loạt trường danh tiếng gọi điện tới tấp, trải thảm đỏ mời nhập học kèm học bổng khủng. Tôi chọn Thanh Hoa, đúng như mục tiêu từ đầu.

Ngày nhập học, tôi mặc chiếc váy trắng giản dị, kéo vali qua cánh cổng uy nghi của Thanh Hoa. Bầu không khí nơi đây khác xa trường trung học Z: chẳng có kẻ não tàn hay drama dài tập, quanh tôi toàn những bộ óc ưu tú nhất nước. Tôi tìm đến ký túc xá. Bạn cùng phòng là một cô gái nhỏ người đeo kính cận dày, đang chúi đầu đọc sách vật lý lượng tử. Thấy tôi, cô ấy ngẩng lên, cười rụt rè.

“Chào cậu, tớ là Kim Tử Hân. Rất vui được gặp cậu.”

“Chào cậu, tớ là Khâu An Nhiên. Tớ cũng rất vui.”

Chúng tôi nhanh chóng thân nhau. Ở đây chẳng ai quan tâm xuất thân hay gia thế, họ chỉ coi trọng năng lực và nỗ lực. Tôi bước vào cuộc sống sinh viên bận rộn mà vô cùng ý nghĩa: tham gia các câu lạc bộ học thuật, làm dự án nghiên cứu, kết giao với những người cùng chí hướng. Tôi không còn là con nhóc gai góc phải xù lông nhím để tự vệ nữa. Tôi đã tìm được nơi mình thuộc về.

Một chiều cuối tuần, đang ngồi trong thư viện đọc sách về trí tuệ nhân tạo thì điện thoại tôi rung lên. Tin nhắn từ một số lạ.

“An Nhiên, tôi là Thái Kiêu Dương. Giờ tôi làm bốc vác ở bến tàu, nợ của bố tôi tôi trả xong cả rồi. Tôi chỉ muốn nói lời xin lỗi, và cảm ơn cô đã đánh thức tôi khỏi giấc mộng hoang đường ấy.”

Tôi nhìn dòng tin, môi khẽ cong, chẳng ngờ gã thiếu gia não tàn năm xưa lại nói ra được những lời này. Có lẽ những cú ngã đã cho cậu ta bài học đắt giá để trưởng thành. Tôi không đáp, chỉ lặng lẽ xóa tin nhắn, vì quá khứ đã qua thì chẳng cần vương vấn. Tôi gập sách, nhìn ra cửa sổ, hoàng hôn nhuộm vàng sân trường Thanh Hoa. Tương lai trải rộng trước mắt, rực rỡ và đầy hứa hẹn. Tôi là Khâu An Nhiên, chẳng cần ai nhường nhịn hay thương hại. Tôi sẽ tự viết nên đời mình bằng thực lực và lòng kiêu hãnh. Còn câu chuyện ấy, mới chỉ vừa bắt đầu.

Bốn năm đại học vụt qua như cơn gió, nhưng đủ để rửa sạch hạt bụi cuối cùng của xóm nghèo trên người tôi. Ngày tốt nghiệp, tôi đứng trên bục vinh danh, đại diện toàn thể sinh viên xuất sắc khóa ấy phát biểu giữa tràng vỗ tay rào rào và ánh mắt ngưỡng mộ của thầy cô, bạn bè. Một viện nghiên cứu công nghệ hàng đầu quốc gia mời tôi về làm việc, lương khởi điểm đủ để tôi mua cho mẹ một căn hộ cao cấp giữa thủ đô.

Ít lâu sau lễ tốt nghiệp, tôi về thành phố Z công tác, khảo sát một dự án khởi nghiệp công nghệ. Phố xá vẫn hối hả như xưa, chỉ khác là giờ tôi đi trên những con đường ấy với một vị thế khác hẳn. Tôi ghé một quán cà phê sang trọng giữa trung tâm để chờ đối tác. Tôi vừa ngồi xuống thì một nam phục vụ đeo tạp dề tất tả chạy tới, tay cầm menu, giọng mệt mỏi và rụt rè.

“Xin chào quý khách, quý khách muốn dùng gì ạ? Khâu, Khâu An Nhiên?”

Tôi ngẩng lên, khay nước trên tay cậu ta suýt rơi. Mái tóc bết mồ hôi cùng gương mặt hốc hác, nhăn nhúm vì kiếm sống khiến tôi phải mất một lúc mới nhận ra Cù Hưng, lớp trưởng 12A8 ngày nào.

Chính cậu ta từng rưng rưng tuyên bố thanh xuân phải cuồng nhiệt, còn mọt sách chỉ làm công cụ cho tư bản. Tôi nhấp ngụm nước lọc, cười nhạt.

“Chào lớp trưởng, lâu rồi không gặp.”

Cù Hưng vội lấy vạt tạp dề lau tay, cười méo mó, lảng tránh nhìn bộ vest công sở may đo gọn gàng cùng chiếc laptop đắt tiền của tôi.

“Cậu dạo này tốt chứ? Tớ có xem tin, biết cậu tốt nghiệp thủ khoa Thanh Hoa, chúc mừng nhé.”

“Cảm ơn, tôi rất tốt.”

Tôi gật đầu, hỏi thản nhiên.

“Còn cậu, thanh xuân cuồng nhiệt dạo này sao rồi? Thoát khỏi ách thống trị của tư bản chưa? Hay đang bưng cà phê cho họ?”

Mặt Cù Hưng đỏ bừng rồi tái đi. Cậu ta cắn môi, mặc cảm và hối hận lộ ra trong đáy mắt.

“An Nhiên, cậu đừng mỉa mai tớ nữa. Hồi đó bọn tớ đúng là một lũ không não.”

Cậu ta thở dài chua chát.

“Thi đại học trượt, tớ phải đi làm công nhân. Giờ tớ xin vào đây chạy bàn mười hai tiếng mỗi ngày để kiếm tiền trả nợ giúp gia đình. Cậu biết không, cả lớp 12A8 hồi đó, trừ cậu ra, chẳng ai sống ra hồn.”

Tôi không nói gì, lặng nghe cậu ta kể nốt như một cách khép hẳn quá khứ.

“Yến Tử Linh bị gán nợ cho một lão già ở quê, gã cờ bạc rượu chè, hôm nào cũng đánh cô ấy. Mấy đứa con gái từng hùa theo cô ấy giờ vất vả làm công nhân xí nghiệp. Còn Thái Kiêu Dương thì cậu biết rồi: cậu ấm hóa thằng bốc vác. Nghe nói tháng trước tai nạn lao động gãy chân, giờ đi nhặt ve chai ở bến xe.”

Cù Hưng ngước nhìn tôi, khóe mắt rơm rớm.

“An Nhiên, nếu hồi đó bọn tớ không u mê, nếu chịu học hành tử tế như cậu, có lẽ giờ đã khác.”

Nhìn cậu ta, tôi không có một tia thương hại nào.

“Cù Hưng à, trên đời không có chữ nếu, cũng không có thuốc hối hận.”

Tôi gấp tài liệu lại, định đứng dậy thì đối tác vừa bước vào cửa.

“Thanh xuân cần nhiệt huyết thật, nhưng nhiệt huyết không có trí tuệ thì chỉ là ngu xuẩn. Các cậu từng khinh điểm số, thờ thứ tình cảm rẻ tiền và những câu đạo lý sáo rỗng. Giờ xã hội đang đòi lại đúng cái giá của sự vô tri ấy.”

Tôi rút từ ví ra tờ một trăm tệ, đặt lên bàn làm tiền típ.

“Cầm lấy mà mua thêm chút thực tế. Chào cậu.”

Tôi quay đi, về phía đối tác đang tươi cười đón, bỏ Cù Hưng đứng sững nhìn tờ tiền trên bàn, nước mắt rơi vì sự ăn năn đến muộn.

Bước ra khỏi quán, nắng chiều đổ rực lên những tòa nhà kính chọc trời ở thành phố Z. Tôi hít thật sâu thứ không khí trong lành của tự do lẫn thành công. Ván cờ máu chó của lớp học vô tri ngày ấy giờ đã khép lại hẳn.

Chẳng có sự tha thứ dễ dãi hay sự cứu rỗi thần kỳ nào dành cho kẻ lười biếng và xấu xa. Cuộc đời là bài toán rất công bằng: đổ vào bao nhiêu nỗ lực thì gặt về bấy nhiêu thành quả. Còn tôi, Khâu An Nhiên, con nhóc khu ổ chuột từng bị cả lớp tẩy chay, đã dùng chính kiến thức và sự kiên định của mình tát một cú đích đáng vào mặt những kẻ coi thường tôi. Một chiến thắng tuyệt đối, rực rỡ nhất.

Con đường phía trước còn dài, thử thách hẳn còn nhiều. Nhưng miễn đầu có kiến thức, tay có bản lĩnh, thì tư bản, trà xanh hay bất kỳ thế lực nào, tôi cũng sẵn sàng tiễn xuống mồ. Tạm biệt quá khứ, xin chào tương lai.