Chương 5: Lời tuyên bố trao quyền, chiếc bát gắn vàng kintsugi và chuyến bay của lão phật gia

Ba tháng sau, phép màu đến. Nhờ bền bỉ luyện tập cùng sự chăm sóc tận tình của tôi, mẹ lại đi được, tuy vẫn chống gậy, và nói năng rõ ràng như xưa. Ngày bà ra viện, cả họ Bùi tụ họp chào đón, ai nấy ôm hoa mang quà, miệng chúc tụng ngọt xớt như chưa từng xảy ra chuyện tranh phần gia sản ngoài bệnh viện. Mẹ ngồi vào chiếc ghế bành nhung giữa phòng khách, tinh thần đã hồi phục được tám phần. Bà nhìn quanh đám người đang lăng xăng, gõ chiếc gậy xuống sàn nghe một tiếng cốp, và tất cả đều im.

“Cảm ơn các chú các bác đã đến thăm.” Mẹ chậm rãi nói. “Trong lúc tôi nằm viện, ai thật lòng ai giả dối, tôi nằm đó nhưng tai không điếc, mắt không mù.” Ông chú ba toát mồ hôi hột, cúi gằm. “Hôm nay nhân ngày vui, tôi có một tuyên bố.” Bà vẫy tôi lại. Tôi bước đến đứng cạnh, bà nắm tay tôi giơ cao trước mọi người. “Từ hôm nay tôi chính thức rút khỏi việc điều hành gia đình. Toàn bộ quyền quản lý nội tộc, chìa khóa két sắt gia phả và quyền quyết định chi tiêu quỹ tín thác của gia đình, tôi giao cho con dâu trưởng Phương Vy.”

Cả sảnh ồ lên kinh ngạc; đây là quyền lực thực tế rất lớn, thường chỉ trao cho người vợ khi mẹ chồng qua đời. “Và,” mẹ nói tiếp, nhìn thẳng vào mọi người, “tôi cũng chuyển mười phần trăm cổ phần cá nhân của tôi tại tập đoàn Bùi Gia sang tên Phương Vy. Đó là tài sản riêng của nó, không liên quan tới Viết Long.”

“Chị dâu, thế không được!” Ông chú ba phản đối kịch liệt. “Cổ phần sao lại cho người ngoài họ?”

“Người ngoài ư?” Mẹ nhếch môi lạnh lùng. “Khi tôi nằm liệt trên giường, mọi thứ đều phải nhờ người, ai là người lau rửa cho tôi? Ai bón cháo cho tôi? Chính nó. Còn các người lúc ấy ở đâu? Đang mải chia nhau của cải của tôi.” Bà siết tay tôi, giọng đầy hãnh diện. “Phương Vy không phải người ngoài, nó là con gái của tôi. Từ nay kẻ nào đối đầu với nó tức là đối đầu với tôi, kẻ nào khinh nó tức là khinh cả nhà họ Bùi. Nghe rõ chưa?” Chẳng ai dám hé răng.

Viết Long đứng cạnh, mỉm cười rạng rỡ, hoàn toàn không ganh tị chuyện vợ được chia phần mà chỉ thấy tự hào. Tôi nhìn mẹ chồng và nhận ra niềm tin vô điều kiện trong đáy mắt bà: bà trao cho tôi không chỉ quyền lực mà còn một tấm khiên che chắn suốt đời. Từ cô thợ gốm sống lặng lẽ, tôi trở thành chủ nhân mới của ngôi nhà hào môn này, không bằng mưu mô mà bằng chính tấm lòng.

Mùa thu năm sau, cuộc sống của tôi trở lại guồng quay bình thường nhưng với một vị thế khác hẳn. Ở xưởng gốm, tôi là cô chủ tâm huyết; ở nhà họ Bùi, tôi là thiếu phu nhân nắm tay hòm chìa khóa. Một buổi sáng, khi đang xem lô men mới về, đầu tôi choáng váng, mùi đất sét nung quen thuộc bỗng làm dạ dày cồn cào khó chịu, rồi tôi ngã khuỵu ngay giữa xưởng. Khi tỉnh lại tôi nằm trong bệnh viện VIP, Viết Long nắm chặt tay tôi, mặt lo lắng tột độ, còn mẹ chồng chống gậy đứng bên cửa sổ, quay lưng lại.

“Em tỉnh rồi!” Viết Long reo lên. “Em làm anh sợ chết khiếp.”

“Em sao thế?” Tôi yếu ớt hỏi. Mẹ quay lại, gương mặt nghiêm nghị lạ thường, bước đến bên giường, nhìn đăm đăm vào bụng tôi. “Phương Vy, con giấu mẹ chuyện này bao lâu rồi?”

“Chuyện gì ạ?”

“Chuyện con mang thai.” Mẹ thở dài, nhưng khóe môi không giấu nổi nụ cười. “Bác sĩ bảo thai tám tuần rồi. Con làm việc bán sống bán chết, chẳng để ý gì đến sức khỏe.”

Tôi sững người, đặt tay lên bụng, và tự hỏi một sinh linh nhỏ bé đang nằm ngay đây thật sao. Viết Long cúi xuống hôn trán tôi, mắt ngấn nước: “Anh sắp làm bố rồi, vợ ơi.” Tin mừng lan ra, cả nhà họ Bùi lại nổi sóng, nhưng đó là sóng của niềm vui. Đám họ hàng từng soi mói nay đua nhau gửi yến sào và nhân sâm sang bồi bổ cho tôi. Một tối nọ tôi thấy mẹ ngồi đan len ngoài phòng khách, đang đan đôi giày xinh xíu. “Mẹ mong cháu là trai hay gái ạ?”

Mẹ ngừng tay, nhìn tôi qua gọng kính. “Trai hay gái cũng thế thôi. Nhà này đâu cần người nối dõi để giành ngôi. Mẹ chỉ mong cháu chào đời khỏe mạnh, và hơn hết…” Bà nắm lấy tay tôi. “…mong cháu thừa hưởng lòng kiên định và tấm lòng của con. Nhà họ Bùi giàu có là đủ rồi, thêm đức độ nữa mới trọn vẹn.” Tôi dựa đầu vào vai bà, cảm thấy mình là cô dâu hạnh phúc nhất trần đời.

Ngày mừng thọ bảy mươi tuổi của mẹ chồng là sự kiện lớn nhất năm của giới thượng lưu. Khách đến đông nghịt, quà chồng chất thành núi, người nào cũng mong lấy lòng bà lão phật gia quyền thế. Đến phần tặng quà, người ta thi nhau dâng tượng vàng, tranh quý, ngọc bội ngàn năm; mẹ chỉ gật đầu cười xã giao. Đến lượt tôi bước lên sân khấu, trong tay chỉ có một chiếc hộp gỗ mộc mạc. Mọi người xì xào: con dâu trưởng nắm quyền mà tặng quà giản dị thế?

Tôi mở hộp: bên trong là một chiếc bát gốm xưa đã từng nứt đôi, nay được nối lại bằng những đường vàng sáng loáng chạy dọc thân. Mẹ nhìn chiếc bát, ánh mắt sững lại. Bà nhận ra nó: kỷ vật bố chồng tặng bà năm xưa, bị bà vô tình làm vỡ trong cơn đau khi ông mất. Hai mươi năm bà cất những mảnh vỡ trong kho, không nỡ vứt mà cũng chẳng dám nhìn lại.

“Thưa mẹ.” Tôi cầm micro, giọng run run xúc động. “Con đã dùng kỹ thuật kintsugi của Nhật Bản, nghệ thuật dùng vàng hàn gắn gốm sứ, để phục chế chiếc bát này. Kintsugi tin rằng vết nứt không phải khuyết điểm cần giấu mà là một phần lịch sử của đồ vật, khiến nó độc bản và đẹp hơn.”

Tôi nhìn bà mỉm cười. “Đời mẹ cũng như chiếc bát này. Mẹ đã đi qua mất mát, đau thương, những vết nứt trong tim khi gánh cả gia tộc. Nhưng chính những vết nứt được lấp đầy bằng kiên cường và tình thương của mẹ đã tạo nên một người phụ nữ rực rỡ, quý giá như hôm nay. Vết sẹo hóa thành vàng. Con mong mẹ luôn tự hào về những gì mình đã đi qua.”

Cả khán phòng lặng đi rồi vỡ òa tiếng vỗ tay. Mẹ run run chạm vào đường vân vàng trên bát, nước mắt lăn dài trên gò má người đàn bà thép. Bà không nói lời nào, chỉ ôm siết tôi giữa bao nhiêu vị khách, một cái ôm vững hơn mọi lời tuyên bố. Đó là nỗi cảm thông giữa hai người đàn bà thuộc hai thế hệ, nối với nhau không chỉ bằng danh phận mà bằng việc biết quý vết thương của nhau.

Một tháng sau lễ mừng thọ, mẹ đưa ra quyết định chấn động: nghỉ hưu toàn diện. Bà không dừng ở việc lui về phía sau mà còn muốn rong ruổi khắp thế giới cùng nhóm bạn già, bù lại quãng tuổi trẻ đã hy sinh cho gia đình. Hôm tiễn bà ra sân bay, bà mặc váy maxi hoa rực rỡ, đeo kính râm bản to, đội mũ rộng vành, trông trẻ đi cả chục tuổi. Chiếc vali dán đầy nhãn các địa danh sắp đến: Paris, Maldives, Santorini.

Viết Long đứng cạnh lo lắng dặn như ông cụ non: “Mẹ nhớ uống thuốc huyết áp đúng giờ, đến nơi phải gọi video về ngay, đừng đi bar uống rượu đấy.”

Mẹ xua tay. “Thôi anh cho tôi nhờ. Tôi đi chơi chứ có đi đày đâu mà dặn lắm thế. Ở nhà lo chăm vợ con anh đi.” Bà quay sang tôi, lúc này bụng đã nhô lên, đặt tay lên bụng thì thầm: “Bà đi nhé. Bao giờ cháu ra đời bà sẽ bay về. Chịu khó nghe lời mẹ, đừng quậy như bố con ngày xưa.”

Rồi bà tháo kính râm, để lộ đôi mắt phượng vẫn sắc sảo mà đong đầy yêu thương. “Phương Vy, mẹ giao lại nhà họ Bùi cho con. Không phải vì con giỏi giang, mà vì con có trái tim. Có con ở nhà, mẹ đi đâu cũng yên tâm. Mẹ đi mạnh giỏi, con với thằng Long giữ nhà đợi mẹ về.”

Tôi nắm tay bà thật chặt. Bà mỉm cười, đeo kính lên, quay người sải bước về phía cửa an ninh, không ngoái lại. Dáng đi của bà vẫn ngang tàng, nhưng lần này thanh thản và thoát tục như cánh chim bay.

Tôi dựa vào vai Viết Long, dõi theo bóng mẹ xa dần. “Anh thấy không, mẹ đâu có bỏ rơi chúng ta, mẹ đi tìm lại chính mình thôi.” Anh choàng tay ôm tôi và con trong bụng. “Phải, nhờ có em mẹ mới yên lòng đặt gánh xuống mà sống cho riêng mình. Anh cảm ơn em, Phương Vy.”

Ngoại truyện, năm năm sau. Trong sân vườn biệt thự nhà họ Bùi, một cậu bé bốn tuổi khôi ngô chạy lon ton trên cỏ, tay cầm chiếc đĩa gốm tí xíu đồ chơi, lao về phía người đàn bà đang ngồi uống trà. “Bà nội ơi, bà xem con làm đĩa tặng bà này!” Mẹ chồng tôi, làn da rám nắng khỏe mạnh nhờ những chuyến ra biển, bật cười sảng khoái rồi giang tay bế đứa cháu đích tôn. “Ôi, Bùi Thiên của bà giỏi quá, khéo tay y hệt mẹ con.” Tôi và Viết Long ngồi đối diện, mỉm cười nhìn hai bà cháu.

Trên bàn nước bày đủ thứ quà lưu niệm bà gửi từ bao nơi về: viên đá nhặt ở kim tự tháp Ai Cập, tấm khăn lụa xứ Ấn, chai vang mang từ nước Ý.

“Mẹ này,” Viết Long nói, “tháng sau công ty kỷ niệm năm mươi năm thành lập, mẹ có định phát biểu gì không?”

Mẹ phất tay, mắt vẫn không rời cháu. “Thôi, sân khấu đó giờ là của vợ chồng anh. Tôi bận rồi.”

“Mẹ bận gì ạ?” Tôi hỏi.

“Bận kèm thằng Thiên làm gốm đó. Tôi mới ghi danh lớp gốm dưỡng sinh. Phương Vy, mai con sang chỉ mẹ vài đường nhé.” Cả nhà phá lên cười. Nắng chiều rót vàng xuống khu vườn, phủ lên cả tóc xanh lẫn tóc bạc. Hào môn không nhất thiết phải là chốn tranh đoạt đổ máu. Với tôi, hào môn thực sự là nơi lòng người rộng mở, nơi hai bên xứng đôi nhau ở nhân cách, nơi mọi giông bão phải dừng bước ngoài cánh cửa. Và tôi, cô gái chữa gốm năm xưa, cùng mẹ chồng đã viết lại ý nghĩa của hai chữ phu nhân theo cách ấy.